Δεν ήταν η πρώτη φορά, για ένα ταξίδι μου στην Αθήνα. Ήταν η ανάγκη μου να περάσω ξανά, μερικές ευχάριστες μέρες σε εκείνη. Μπορεί να είμαι Κρητικός όμως στην καρδιά μου κυριαρχεί η Αθήνα! Ναι αυτή η Αθήνα, η πολύβουη πόλη με το καυσαέριο και το νέφος. Αντιλαμβάνομαι ότι αυτή η αίσθηση αφορά τους μόνιμους κατοίκους της, που κατά εκατομμύρια την κατακλύζουν και τους καταλαβαίνω…
Η Αθήνα όμως για μένα είναι μια πόλη που με γοητεύει κάθε φορά που την επισκέπτομαι για λίγες μέρες. Είναι η ισχυρή πόλη – κράτος που κατά την αρχαιότητα μεγαλούργησε με τον πολιτισμό της και την νομοθεσία της. Ήταν η πόλη του Περικλή (ο χρυσός αιώνας) με τον Παρθενώνα και τους νόμους του Κλεισθένη, που εισήγαγε την δημοκρατία. Στους περίφημους νόμους του δεν θα αναφερθώ. Θα αναφερθώ στα οικοδομικά επιτεύγματα που δημιουργήθηκαν κατά την διάρκεια της ακμής και της δόξας της.
Ο Παρθενώνας αποτελεί το κορυφαίο μνημείο του κλασικού πολιτισμού, δημιούργημα των μεγαλύτερων αρχιτεκτόνων της εποχής, του Ικτίνου και του Καλλικράτη.
Τον επισκέφτηκα όταν πήγα για πρώτη φορά στην Αθήνα με έναν φίλο μου αρχαιολόγο. Ανεβήκαμε τα σκαλοπάτια των Προπυλαίων και θαύμασα τις «θλιμμένες» Καρυάτιδες, «που τους άρπαξαν την αδελφή τους!». Ανέκφραστος θαυμασμός με πλημμύρισε, όταν είδα μπροστά μου να ορθώνεται ο Παρθενώνας! Παρατήρησα προσεκτικά όσα μου είχε πει να προσέξω ο φίλος μου αρχαιολόγος: Ήταν κατά βάση δωρικός περίπτερος, ενσωματώνοντας και ιωνικά χαρακτηριστικά , ενώ στην αρχαιότητα, στο επάνω μέρος του υπήρχαν τα αετώματα, οι μετόπες, και η διάσημη ζωφόρος, κατασκευασμένος εξ ολοκλήρου από πεντελικό μάρμαρο.
Είχε οχτώ κίονες στις μικρές πλευρές και δεκαεπτά στις μεγάλες. Το ανατολικό του τμήμα φιλοξενούσε το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς Αθηνάς, ενώ το δυτικό χρησιμοποιούνταν ως θησαυροφυλάκιο της πόλης.
Μου είχε πει να παρατηρήσω τις οριζόντιες γραμμές του ναού που καμπυλώνονταν ελαφρά προς τα πάνω. Οι κίονες παρουσίαζαν ένα ανεπαίσθητο φούσκωμα στο μέσο τους και στένευαν καθώς ανέβαιναν ψηλότερα, με τους γωνιακούς να είναι πιο χοντροί και πιο κοντά στους διπλανούς τους. Οι διορθώσεις αυτές όπως μου εξήγησε, έγιναν για να εξουδετερώνουν τις οπτικές απάτες του ανθρώπινου ματιού. Μου ανέφερε την αντισεισμικότητα του!- που και αυτήν προέβλεψαν οι διάσημοι αρχιτέκτονες του-. Στη σκέψη μου ήλθε ο Βενετός Μοροζίνι που με μια οβίδα από τον λόφο του Φιλοπάππου σημάδεψε εσκεμμένα τον Παρθενώνα, που οι Τούρκοι τον είχαν μετατρέψει σε αποθήκη πυρομαχικών, με αποτέλεσμα ο ναός να κοπεί στη μέση…
Και ήλθε ο Έλγιν για να δώσει την χαριστική βολή αρπάζοντας την μια Καρυάτιδα του Ερεχθείου, και αρκετά γλυπτά από τα αετώματα, τις μετόπες και την ζωφόρο!!!
Στην περιήγηση μου στην πόλη δεν παραλείπω κάποιες φορές να επισκεφτώ και άλλα αρχαία μνημεία όπως το άλσος με την περίστυλη αρχαία αγορά και τον ναό του Ηφαίστου, που ευτυχώς παραμένει σχεδόν άθικτος. Ο λόφος του Φιλοπάππου συχνά αποτελεί το οδοιπορικό μου φτάνοντας στην Πνύκα ( Βουλή της αρχαίας Αθήνας, όπου απόστολος Παύλος κήρυξε τον χριστιανισμό), για να συνεχίσω στην κορυφή του με το χαρακτηριστικό του μνημείο. Απέναντί του, ο βράχος της Ακρόπολης με τον Παρθενώνα να υψώνεται μεγαλόπρεπος, ο λόφος του Λυκαβηττού στο βάθος, και μια Αθήνα απλωμένη, απέραντη και αθόρυβη.
Όμως τα μνημεία και οι αρχαιολογικοί χώροι δεν σταματούν εκεί. Το μουσείο της Ακρόπολης, το Ωδείο του Ηρώδη του Αττικού στις ρίζες της, η πύλη του Αδριανού (με το γλυπτό του Καβάφη καθισμένος απέναντι σε παγκάκι) και οι στήλες του Ολυμπίου Διός στη Συγγρού, δεν είναι οι μοναδικές αρχαιότητες της Αθήνας που σε συναρπάζουν για την τεχνοτροπία τους και τους συμβολισμούς τους. Την εποχή που χτιζόταν ο Παρθενώνας, ο πολιτισμός για τους άλλους λαούς της Ευρώπης, ήταν άγνωστος!
Ανεβαίνοντας την πολυσύχναστη εμπορική οδό της Ερμού καταλήγω στην μεγάλη πλατεία Συντάγματος, με τον Άγνωστο στρατιώτη και πίσω του, το επιβλητικό κτήριο της Βουλής να με συναρπάζει. Σκέφτομαι πόσο απέχει η σημερινή Ελλάδα από την αρχαία Αθήνα, όσο αφορά αυτούς που μας διοικούν …
Μου αρέσει να πιώ τον καφέ μου στην Ακαδημίας, έχοντας απέναντι τα νεοκλασικά κτήρια της βιβλιοθήκης, του Πανεπιστημίου (με τα προπύλαια και τις εννέα μούσες να κοσμούν την εσωτερική στοά), μα προπάντων την Ακαδημία Αθηνών με τους δυο μαρμάρινους στύλους της, που σε υποδέχονται στα Προπύλαιά της, έχοντας στην κορυφή τους ο ένας την Αθηνά με το δόρυ και την ασπίδα της, και ο άλλος τον Απόλλωνα με την άρπα του.
Ο εθνικός κήπος κοντά στο Σύνταγμα και οι άλλοι κήποι ή άλση στην Αθήνα αποτελούν για τους κατοίκους της, πνεύμονες πρασίνου και ηρεμίας. Το μπετόν και ο θόρυβος, εμένα, που θα πάω για λίγες μέρες, δεν με ενοχλεί. Ψάχνω να βρω τις ομορφιές της, τα Αναφιώτικα σπιτάκια με τις αυλές, τις γλάστρες με τα όμορφα λουλούδια τους και τα στενά της Πλάκας. Κοντά της το μουσείο των ψευδαισθήσεων προσφέρει μια υπέροχη εμπειρία με οφθαλμαπάτες και οπτικές ψευδαισθήσεις, ενώ πιο πέρα στο Μουσείο της Μαρίας Κάλας, την βλέπεις και την ακούς να ερμηνεύει την Τόσκα του Πουτσίνι και την Κάρμεν του Μπιζέ. Περιγράφεται η ζωή της και η αξεπέραστη φωνή και έκφρασή της στις μεγαλύτερες όπερες του κόσμου αλλά και το θλιβερό τέλος της.
Παροτρύνω πολλούς να κάνουν ένα ολιγοήμερο ταξίδι στην Αθήνα ως εκδρομή, για να απολαύσουν και εκείνοι αυτά που μπορεί να τους ενδιαφέρουν και να τους συναρπάζουν
Παρόλα αυτά, είμαι ευτυχής που ζω σε μια τόσο όμορφη πόλη, όπως ο Άγιος Νικόλαος με την απερίγραπτη γραφικότητα του, τις πολλές και καθαρές παραλίες του, την ασφάλεια των παιδιών μου και τους φίλους που τόσα χρόνια είμαι τυχερός να έχω…
Wikipedia Τα γλυπτά που κοσμούσαν τον Παρθενώνα:
Τα αετώματα: Παρουσίαζαν την γέννηση της Αθηνάς( ανατολικά) και τη διαμάχη με τον Ποσειδώνα(δυτικά). Οι μετόπες: 92 ανάγλυφες πλάκες με σκηνές από την Γιγαντομαχία,
Αμαζονομαχία, Κενταυρομαχία και τον Τρωικό Πόλεμο.
Η ζωφόρος: Μια συνεχής ταινία μήκους160 μέτρων που αναπαριστά
την πομπή των Παναθηναίων.
Μανώλης Συλλιγάρδος
τ. Δ/ντής Δασών Λασιθίου
Συγγραφέας
